Wielkie zderzenie w Fomalhaut. Do takich kolizji dochodziło, gdy powstawał Układ Słoneczny

22 grudnia 2025, 10:52

Fomalhaut to jedna z najjaśniejszych gwiazd na nocnym niebie. Znajduje się w odległości 25 lat świetlnych od nas w gwiazdozbiorze Ryba Południowa i jest bardziej masywna, jaśniejsza oraz znacznie młodsza od Słońca. Ma zaledwie 440 milionów lat. Otaczają ją liczne pierścienie szczątków, z których formuje się układ planetarny. Grupa naukowców z USA, Chin, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Chile wykorzystała Teleskop Hubble'a do zobrazowania gwałtownych kolizji, do jakich dochodzi w tworzącym się systemie. Kolizji podobnych do tych, jakie miały miejsce, gdy tworzył się Układ Słoneczny.



Nowy teleskop kosmiczny sprawdzi, czy planet swobodnych jest więcej niż gwiazd

24 sierpnia 2020, 04:29

Przyszła misja NASA – Nancy Grace Roman Space Telescope (Roman lub RST), znana do niedawna jako WFIRST – może odkryć, że w Drodze Mlecznej jest więcej planet swobodnych niż gwiazd. Do takich wniosków doszli autorzy pracy Predictions of the Nancy Grace Roman Space Telescope Galactic Exoplanet Survey. II. Free-floating Planet Detection Rates opublikowanej na łamach The Astronomical Journal.


Oleje rybie zwiększają ryzyko raka jelita grubego

6 października 2010, 08:50

Oleje rybie, od lat wysławiane jako suplementy diety sprzyjające zdrowiu serca i stawów, wywołały u myszy laboratoryjnych poważne zapalenie okrężnicy i raka jelita grubego – donoszą naukowcy z Michigan State University.


Kot szablastozębny opóźniony w stosunku do lwa

3 lipca 2015, 09:55

Stałe kły machajrodona Smilodon fatalis, kota szablastozębnego, który pojawił się w Ameryce Północnej 1,6 mln lat temu, stosunkowo późno osiągały swe ostateczne rozmiary. Zwierzę dysponowało w pełni rozwiniętym narzędziem myśliwskim dopiero w wieku 3-3,5 roku.


Wargatek bada przyczynowość. Samoświadomość u zwierząt jest powszechna?

5 marca 2026, 08:59

Badacze z Uniwersytetu w Osace odkryli, że niewielka ryba – wargatek sanitarnik – pozytywnie przechodzi test ciągłości działania. Wykazuje zatem wyższy poziom inteligencji, który zwykle przypisuje się takim ssakom morskim jak delfiny. Mamy zatem kolejny dowód wskazujący, że zwierzęta są bardziej inteligentne, niż chcielibyśmy przyznać.


Uznano oficjalny rekord zimna na półkuli północnej

29 września 2020, 11:32

Po 30 latach od dokonania pomiarów Światowa Organizacja Meteorologiczna oficjalnie uznała, że najniższą zanotowaną temperaturą na półkuli północnej było -69,6 stopnia Celsjusza. Taki wynik zarejestrowały w grudniu 1991 roku znajdujące się na Grenlandii instrumenty University of Wisconsin-Madison Antarctic Meteorological Research Center Automatic Weather Station.


Problemy pamięciowe starej pszczoły

20 października 2010, 10:05

Z wiekiem pogarsza się pamięć nie tylko ludzi i innych ssaków, ale i pszczół. Naukowcy doszli do takiego wniosku, badając wpływ starzenia na zdolność do odnajdowania drogi do ula (PLoS ONE).


Opatentowano szczep glonu, który po smażeniu smakuje jak bekon

21 lipca 2015, 12:10

Naukowcy z Uniwersytetu Stanowego Oregonu (OSU) opatentowali nowy szczep glonów, który bardzo szybko rośnie, zawiera sporo białka, a po usmażeniu smakuje jak bekon.


Jedne z najstarszych monet wikingów przyniosły zaskakujące informacje

17 czerwca 2026, 11:06

W 2018 roku, podczas prac w okolicach Damhus na południe od duńskiego Ribe, odkryto coś wyjątkowego – 266 srebrnych wikińskich monet, które spoczywały w ziemi przez ponad tysiąc lat. Opublikowane właśnie wyniki ich analizy chemicznej i izotopowej rzucają nowe światło na początki wikińskiego systemu monetarnego oraz na zaskakująco dalekie połączenia handlowe wczesnośredniowiecznej Skandynawii.


Płetwy babek jak opuszki palców naczelnych

10 listopada 2020, 12:33

Badanie naukowców z Uniwersytetu w Chicago wykazało, że zmysł dotyku niektórych ryb może być tak samo wrażliwy jak u ssaków. Amerykanie porównali płetwy babek śniadogłowych do opuszek palców naczelnych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk